Teröristle fotoğrafı çıkan HDP’li Semra Güzel hakkında fezleke

Teröristle fotoğrafı meydana çıkan HDP Milletvekili Semra Güzel hakkında, terör örgütü üyeliği ve terörün finansmanı suçundan hazırlanan yeni bir fezleke TBMM’ye gönderildi.

Öldürülen PKK’lı teröristle fotoğrafları basına yansıyan HDP Diyarbakır Milletvekili Semra Hoş hakkında hazırlanan fezleke TBMM’ye gönderildi. 

Yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına ilişkin fezlekelerin gündeme alınmasındaki süreç, mevzuata tarafından birkaç aşamada işliyor.

Milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması süreci nasıl işliyor?
Hakkında kabahat isnadı yer alan milletvekillerinin dokunulmazlığının kaldırılıp kaldırılmamasına ilişkin istemler, Hak Bakanlığına sunuluyor. Bakanlık, istemi gerekçeli bir yazıyla Cumhurbaşkanlığına, Cumhurbaşkanlığı ise TBMM Başkanlığına iletiyor.

Meclis Başkanlığına gelen fezlekelerin gündeme alınmasındaki işlem, İçtüzüğe tarafından işliyor. Milletvekili dokunulmazlığı, İçtüzüğün “Yasama Dokunulmazlığı ve Üyeliğin Düşmesi” başlıklı dokuzuncu kısmının “yasama dokunulmazlığı” daha aşağı başlıklı birinci bölümünde düzenleniyor. Buna kadar, bir milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılması hakkındaki istemler, TBMM Başkanlığınca “Gelen Kağıtlar” listesinde yayınlanarak Anayasa ve Yargı Komisyonu Üyelerinden Kurulu Karma Komisyona havale ediliyor.

Laf konusu fezleke ile Meclis’teki mevcut fezlekeler, sevk edildikleri Karma Komisyonda bekletilebiliyor ya da komisyonda gündeme alınabiliyor. Fezlekelerin gündeme alınması halinde süreç başlıyor. Karma Komite toplanıyor ve hangi fezlekeye ait dosyayı değerlendireceğine karar veriyor.

Karma Komisyonun Başkanı, Başkanvekili, Sözcü ve Katibi, Tüzük Komisyonunun Başkanı, Başkanvekili, Sözcüsü ve Katibi oluyor.

Hazırlık Komisyonu kuruluyor
Karma Komite Başkanı, muafiyet dosyalarını araştırmak üzere her siyasi partinin Hazırlık Komisyonuna verebileceği üyeleri arasından isim çekme suretiyle 5 üyeli bir Hazırlık Komisyonu teşkil ediyor. Hazırlık Komisyonu, kendine dar oyla bir başkan ve sözcülük görevini de yapacak bir katip seçiyor. Hazırlık Komisyonu, kurulduğu andan itibaren en geç 1 ay içinde dosyayı inceleyerek raporunu hazırlıyor. Bu kurul tüm kağıtları inceleyip gerekirse o milletvekilini dinliyor ama tanık dinleyemiyor.

Hazırlık Komisyonu, yasama dokunulmazlığının kaldırılması yönünde karar alırsa dosya Karma Komisyona havale ediliyor. Karma Kurul da 1 ay içinde Hazırlık Komisyonu raporunu ve eklerini görüşerek sonuçlandırıyor.

Karma Komisyon, dokunulmazlığın kaldırılmasına ya da kovuşturmanın milletvekilliği sıfatının sona ermesine kadar ertelenmesine karar veriyor. Karma Komisyon kovuşturmanın ertelenmesini kararlaştırmışsa bu yöndeki raporu Genel Kurulda okunarak bilgiye sunuluyor. Bu rapora milletvekilleri tarafından 10 gün içinde itiraz edilmezse kesinleşiyor, itiraz edilmesi halinde ise rapor Genel Komite gündemine alınıyor. İtiraz edilmeyen dosyalar Cumhurbaşkanlığına gönderiliyor.

Dokunulmazlığın kaldırılması yönündeki Karma Komisyon raporları, doğrudan Genel Komite gündemine giriyor. Genel Komite, raporu kabul ederek dokunulmazlığın kaldırılmasını kararlaştırabileceği gibi, raporu reddederek yargılamanın dönem sonuna ertelenmesine de karar verebiliyor.

Kovuşturma askıya alınmış ve bu karar Genel Kurulca kaldırılmamış ise dönem yenilenmiş olsa bile milletvekilliği sıfatı devam ettiği sürece ilgili hakkında kovuşturma yapılamıyor.

Genel Komite aşaması
Milletvekillerine dağıtılan Karma Komite raporu, Genel Kurulda okunarak görüşülüyor. Biri lehte diğeri de aleyhte olmak üzere, iki milletvekili rapor üstünde söylev yapıyor. Fezlekesi olan milletvekili isterse Hazırlık Komisyonunda, Karma Komisyonda ya da Genel Kurulda kendi savunmasını yapabiliyor ya da diğer bir milletvekili arkadaşına savunma yapması için bu hakkını verebiliyor. Laf ve savunma talebi yoksa görüşmeler tamamlanıyor. sonra Karma Komisyonun yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına dair raporu oylamaya sunuluyor. Genel uygulamaya tarafından açık oylama yapılıyor. Genel Kurulda dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin oylamada, karar yeter sayısı (151) tatmin edici oluyor.

Her milletvekili ve dosya için bambaşka oylama yapılıyor
Genel Kuruldaki oylamada, her milletvekili ve fezleke için ayrı oylama yapılıyor. Bir milletvekili hakkında iki dosya varsa iki dosya ayrı olarak oylanıp karara bağlanıyor. Muafiyet hangi dosya hakkında kaldırıldıysa sadece o fezleke hakkında suçlama yapılabiliyor. Milletvekilinin dönem sonuna bırakılan dosyası hakkındaki dokunulmazlığı devam ediyor.

Genel Komite kararından daha sonra milletvekilinin dokunulmazlığı, laf konusu dosya için kaldırılmış oluyor.

Meclis Başkanlığı, dosyayı Cumhurbaşkanlığı yoluyla Adalet Bakanlığına gönderiyor. Bakanlık da dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili hakkında gereğinin yapılması için dosyası ilgili savcılığa havale ediyor. Savcılık da dosyanın ulaşmasının arkasından soruşturmaya kaldığı yerden devam ediyor, laf konusu milletvekilini tutuklanması talebiyle mahkemeye de sevk edebiliyor veya tutuksuz olarak yargılanmasına da devam edebiliyor.

Dokunulmazlığı kalkıyor ama milletvekilliği devam ediyor
Bir milletvekilinin dokunulmazlığının kalkmasıyla milletvekilliği düşmüyor, devam ediyor. Milletvekili maaşını alıyor ve öteki sosyal haklarından yararlanıyor. Tutuklanmamışsa Meclise gelerek yasama çalışmalarına da katılabiliyor. Bir yurttaş tutuksuz olarak nasıl yaşamını sürdürüyorsa milletvekili de o şekilde alıştırma hayatına devam edebiliyor.

Fakat milletvekili hakkındaki cinayet kesinleştikten sonra Genel Kurulda okunuyor ve o süre milletvekilliği düşürülüyor.

Milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ya da milletvekilliğinin düşmesine karar verilmesi halinde, Genel Komite kararının alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde ilgili milletvekili ya da bir diğer milletvekili, kararın Anayasaya, kanuna veya İçtüzüğe aykırılığı iddiasıyla iptal için Anayasa Mahkemesine başvurabiliyor. Tüzük Mahkemesi, iptal istemini 15 gün içinde belirli karara bağlıyor.

Yorum yapın

SMM Panel PDF Kitap indir